ĐỔI MỚI MẠNH MẼ, ĐỒNG BỘ GIÁO DỤC LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ VÀ LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG TRONG HỆ THỐNG GIÁO DỤC QUỐC DÂN THEO CHỈ THỊ SỐ 10-CT/TW
Ngày 20/7/2026, thay mặt Ban Bí thư Trung ương Đảng, Đồng chí Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Chỉ thị số 10-CT/TW về “Tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới”. Đây là văn bản có ý nghĩa chiến lược sâu sắc, định hướng toàn diện cho công tác xây dựng nền tảng tinh thần xã hội, củng cố niềm tin, hình thành nhân cách, bản lĩnh và năng lực công dân Việt Nam trong thời đại số.
Sau hơn 10 năm thực hiện Kết luận số 94-KL/TW (ngày 28/3/2014) của Ban Bí thư khóa XI về tiếp tục đổi mới việc học tập lý luận chính trị trong hệ thống giáo dục quốc dân, công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân đạt được nhiều kết quả quan trọng. Nhận thức của các cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục, cán bộ, đảng viên và người học ngày càng được nâng lên; nội dung, chương trình, giáo trình, học liệu từng bước được chuẩn hóa; kỷ luật, kỷ cương dạy và học được tăng cường. Tuy nhiên, nghiêm túc nhìn nhận, công tác này vẫn còn những hạn chế: Một số nội dung, chương trình, phương pháp còn nặng về truyền thụ kiến thức, chưa gắn với thực tiễn và đặc điểm người học; tính thuyết phục và khả năng chuyển biến thành nhận thức, niềm tin, hành vi tích cực chưa cao. Chất lượng đội ngũ giáo viên, giảng viên chưa đồng đều; phương pháp giảng dạy, kiểm tra đánh giá chậm đổi mới; sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội có nơi chưa chặt chẽ. Một bộ phận người học có biểu hiện phai nhạt lý tưởng, thiếu ý thức rèn luyện; trách nhiệm xã hội, ý thức tuân thủ pháp luật, kỹ năng ứng xử trên không gian mạng còn hạn chế; dễ bị tác động bởi thông tin xấu độc, quan điểm sai trái, lối sống lệch chuẩn.
Trong giai đoạn phát triển mới, sự bùng nổ của khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), mạng xã hội đang tác động sâu sắc đến nhận thức, tư tưởng và lối sống của người học. Mặt khác, các thế lực thù địch, phản động tiếp tục gia tăng chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, giáo dục, nhất là trên không gian mạng. Thực tiễn đó đòi hỏi phải đổi mới mạnh mẽ, đồng bộ nội dung, chương trình, phương pháp và hình thức giáo dục nhằm hình thành môi trường giáo dục hiện đại, lành mạnh, an toàn, góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, có lý tưởng cách mạng, bản lĩnh chính trị và năng lực thích ứng trong thời đại số.
Chỉ thị số 10-CT/TW đề ra 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm mang tính hệ thống, đột phá và toàn diện:
1. Nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền và người đứng đầu Xác định giáo dục lý luận chính trị là nhiệm vụ chính trị quan trọng, thường xuyên trong toàn bộ sự nghiệp giáo dục - đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện gắn liền trực tiếp với công tác xây dựng Đảng về chính trị, tư tưởng, đạo đức và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng. Cấp ủy các cấp phải xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện Chỉ thị sát với từng cấp học, bậc học, địa bàn và đối tượng; xác định rõ trách nhiệm, tiến độ và kết quả thực hiện.
2. Rà soát, hoàn thiện nội dung, chương trình, giáo trình tinh gọn, hiện đại. Cập nhật kịp thời thành tựu lý luận và thực tiễn, nhất là Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết mới của Đảng.Tổ chức nội dung giáo dục theo các nhóm phẩm chất, năng lực chủ yếu: Bản lĩnh chính trị, lý tưởng cách mạng và khát vọng cống hiến; tinh thần thượng tôn pháp luật, đạo đức và trách nhiệm xã hội; ý thức công dân, năng lực số và năng lực hội nhập quốc tế; lối sống lành mạnh, kỹ năng xã hội và năng lực học tập suốt đời.Đổi mới các môn lý luận chính trị, giáo dục công dân, lịch sử, văn hóa theo hướng tăng thực hành, trải nghiệm, đối thoại, xử lý tình huống và đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch.
3. Đổi mới mạnh mẽ phương pháp và hình thức tổ chức giảng dạyChuyển mạnh sang phát triển năng lực, lấy người học làm trung tâm. Kết hợp linh hoạt giữa học trực tiếp và trực tuyến, chính khóa và ngoại khóa; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và học liệu số. Trang bị cho người học tư duy phản biện, năng lực số, kỹ năng ứng xử văn hóa và khả năng “tự đề kháng” trước thông tin xấu độc trên mạng. Xây dựng môi trường học đường lành mạnh, văn minh, kỷ cương, an toàn và hoàn thiện bộ quy tắc ứng xử trong nhà trường cũng như trên không gian mạng.
4. Xây dựng đội ngũ giảng viên, giáo viên lý luận chính trị đáp ứng yêu cầu nhiệm vụTập trung xây dựng đội ngũ giáo viên, giảng viên có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, chuyên môn sâu, am hiểu thực tiễn và thành thạo phương pháp giảng dạy hiện đại, kỹ năng số. Hoàn thiện quy định về chuẩn nghề nghiệp, tiêu chuẩn chức danh; thực hiện chính sách đãi ngộ đặc thù để thu hút sinh viên giỏi theo học chuyên ngành lý luận chính trị, tạo nguồn nhân lực kế cận chất lượng cao; khuyến khích, động viên và tôn vinh nhà giáo yên tâm cống hiến.
5. Hoàn thiện cơ chế quản lý, bảo đảm chất lượng và sự phối hợp đồng bộ Xây dựng hệ thống tiêu chí, chỉ số đánh giá thống nhất, công khai, minh bạch. Tăng cường kiểm tra, giám sát, tháo gỡ các “điểm nghẽn” về cơ chế tài chính và đầu tư (nhất là cơ chế phân bổ nguồn lực cho các cơ sở giáo dục tự chủ tài chính). Hoàn thiện cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa “Nhà trường - Gia đình - Xã hội”, xác định rõ vai trò của từng chủ thể trong việc định hướng, chăm lo cho thế hệ trẻ.
6. Phát huy vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội và truyền thông. Tăng cường sự phối hợp giữa Bộ Giáo dục và Đào tạo với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các cơ quan báo chí, truyền thông. Đẩy mạnh các hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm thực tiễn, về nguồn, tình nguyện, tìm hiểu lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc, tạo điều kiện thuận lợi nhất để người học học tập, tu dưỡng, rèn luyện nhân cách và thể chất toàn diện.
7. Đẩy mạnh chuyển đổi số và ưu tiên đầu tư cho khu vực khó khăn. Xây dựng nền tảng số dùng chung kết nối giữa các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và các tổ chức đoàn thể để cung cấp học liệu chính thống. Ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, không gian học tập cho các vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo, bảo đảm công bằng xã hội trong giáo dục.
Ban Bí thư chỉ đạo: Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương: Chủ trì quán triệt, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát thực hiện Chỉ thị. Đảng ủy Quốc hội: Chỉ đạo thể chế hóa chủ trương của Đảng; tăng cường giám sát thực hiện chính sách, pháp luật về giáo dục. Đảng ủy Chính phủ: Chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Tài chính, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Bộ Nội vụ và các Bộ, ngành rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về tài chính, bộ máy, chuẩn nghề nghiệp và khung chương trình giáo trình. Các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương: Khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể ngay trong năm 2026 và ưu tiên bố trí nguồn lực cho địa phương.
Chỉ thị số 10-CT/TW ngày 20/7/2026 của Ban Bí thư về “tăng cường giáo dục lý luận chính trị, lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống, ý thức công dân trong hệ thống giáo dục quốc dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới” ban hành mang ý nghĩa thời sự, khẳng định quyết tâm chính trị cao của Đảng ta đối với công tác “trồng người”. Việc triển khai hiệu quả Chỉ thị sẽ góp phần quan trọng xây dựng thế hệ trẻ Việt Nam vừa “hồng” vừa “chuyên”, có bản lĩnh chính trị vững vàng, sẵn sàng gánh vác sứ mệnh xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong thời đại mới.
#XĐVH