Xã Nguyễn Lương Bằng

Trong quá trình xây dựng chính quyền địa phương hoạt động hiệu lực, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm phục vụ, việc nâng cao ý thức thượng tôn pháp luật, tuân thủ và thực thi pháp luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Với mục tiêu xây dựng môi trường quản lý nhà nước và đời sống xã hội được vận hành trên cơ sở pháp luật, Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Lương Bằng xây dựng và triển khai Mô hình “Xã Nguyễn Lương Bằng thượng tôn và tuân thủ pháp luật”, hướng tới xây dựng chính quyền kỷ cương, trách nhiệm, xã hội trật tự, văn minh, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhà nước, tổ chức và Nhân dân.

1. Pháp luật là nền tảng của quản lý nhà nước và đời sống xã hội

Thượng tôn pháp luật không chỉ là yêu cầu đối với các cơ quan nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức mà còn là trách nhiệm của mỗi tổ chức, doanh nghiệp và từng người dân trong xã hội. Khi pháp luật được tôn trọng và thực hiện nghiêm túc, các quan hệ xã hội được điều chỉnh bằng những nguyên tắc rõ ràng, minh bạch; quyền và nghĩa vụ của các chủ thể được xác định cụ thể; kỷ luật, kỷ cương được tăng cường; niềm tin của Nhân dân đối với chính quyền được củng cố.

Đối với cấp xã, nơi chính quyền trực tiếp giải quyết nhiều công việc gắn bó mật thiết với đời sống hằng ngày của người dân, việc xây dựng một môi trường “thượng tôn và tuân thủ pháp luật” càng có ý nghĩa thiết thực. Từ giải quyết thủ tục hành chính, hộ tịch, chứng thực, đất đai, xây dựng, chính sách an sinh xã hội đến tiếp công dân, giải quyết kiến nghị, phản ánh, việc thực hiện đúng quy định của pháp luật là cơ sở để bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, đồng thời nâng cao chất lượng hoạt động của bộ máy chính quyền.

Mô hình “Xã Nguyễn Lương Bằng thượng tôn và tuân thủ pháp luật” được xây dựng với quan điểm xuyên suốt: pháp luật phải được tôn trọng, chấp hành và thực thi đầy đủ; mọi chủ thể đều bình đẳng trước pháp luật; cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải gương mẫu trong chấp hành pháp luật; người dân được biết, được tiếp cận, được hướng dẫn và có trách nhiệm thực hiện đúng các quy định của pháp luật.

2. Từ “biết pháp luật” đến “sống và làm việc theo pháp luật”

Một trong những mục tiêu quan trọng của mô hình là từng bước chuyển biến nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức và Nhân dân từ việc “biết pháp luật” sang chủ động tuân thủ và thực thi pháp luật trong thực tiễn.

Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, thượng tôn pháp luật trước hết được thể hiện ở việc thực hiện đúng chức trách, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao; giải quyết công việc đúng quy trình, đúng thời hạn, đúng quy định; không tùy tiện, không né tránh, không đùn đẩy trách nhiệm; chủ động hướng dẫn người dân thực hiện các thủ tục hành chính theo quy định.

Mỗi cán bộ, công chức, viên chức phải nhận thức rõ rằng việc chấp hành pháp luật không chỉ là yêu cầu bắt buộc mà còn là thước đo về tinh thần trách nhiệm, đạo đức công vụ và chất lượng phục vụ Nhân dân. Từng văn bản được tham mưu, từng hồ sơ được tiếp nhận, từng thủ tục được giải quyết, từng ý kiến của người dân được tiếp thu, xử lý đều phải đặt trong khuôn khổ pháp luật và hướng tới mục tiêu phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Đối với Nhân dân, tuân thủ pháp luật được thể hiện từ những hành động thiết thực trong đời sống hằng ngày: thực hiện đúng quy định về đất đai, xây dựng, giao thông, môi trường, hộ tịch, cư trú; chấp hành các quy định về an ninh, trật tự; thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ công dân; chủ động tìm hiểu, tiếp cận thông tin pháp luật; sử dụng đúng các quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định.

Mỗi người dân hiểu pháp luật hơn một bước là xã hội tiến thêm một bước trong xây dựng kỷ cương, trật tự và văn minh.

3. Xây dựng chính quyền kỷ cương, trách nhiệm, phục vụ Nhân dân

Mô hình “Xã Nguyễn Lương Bằng thượng tôn và tuân thủ pháp luật” hướng tới xây dựng một nền hành chính ở cơ sở hoạt động trên nguyên tắc đúng pháp luật - đúng thẩm quyền - đúng quy trình - đúng thời hạn - công khai - minh bạch - trách nhiệm - phục vụ.

Trong đó, UBND xã chú trọng nâng cao chất lượng công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật; tăng cường hướng dẫn người dân tiếp cận và thực hiện các quy định pháp luật liên quan trực tiếp đến quyền, nghĩa vụ và đời sống; gắn tuyên truyền pháp luật với giải quyết công việc thực tế tại cơ sở.

Cùng với đó, việc thực hiện mô hình được gắn với cải cách hành chính, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, chuyển đổi số và xây dựng chính quyền thân thiện. Các quy trình giải quyết công việc được thực hiện theo quy định; thông tin cần thiết được công khai; người dân được hướng dẫn đầy đủ, rõ ràng; những vấn đề thuộc thẩm quyền phải được xem xét, giải quyết kịp thời, đúng quy định.

Đặc biệt, trong công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư, kiến nghị, phản ánh, tinh thần thượng tôn pháp luật càng phải được thể hiện rõ nét. Mọi ý kiến của công dân được tiếp nhận trên tinh thần cầu thị, tôn trọng và trách nhiệm; việc phân loại, xử lý, tham mưu giải quyết phải căn cứ vào quy định pháp luật, bảo đảm khách quan, đúng thẩm quyền, đúng trình tự, đồng thời hạn chế phát sinh khiếu kiện kéo dài, vượt cấp.

Thông qua đó, mô hình không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước mà còn tạo dựng môi trường hành chính trong đó người dân được tôn trọng, được hướng dẫn, được bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp; cán bộ, công chức thực hiện đúng trách nhiệm, quyền hạn và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thực thi công vụ.

4. Mỗi cán bộ, công chức là một tuyên truyền viên về pháp luật

Để mô hình đi vào thực chất, hiệu quả và bền vững, vai trò nêu gương của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có ý nghĩa quyết định.

Mỗi cán bộ, công chức, viên chức xã Nguyễn Lương Bằng cần chủ động cập nhật các quy định pháp luật thuộc lĩnh vực được phân công; nâng cao kỹ năng giải thích, hướng dẫn và hỗ trợ người dân; đồng thời thường xuyên tự kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ để kịp thời khắc phục những thiếu sót, hạn chế.

Trong giao tiếp với người dân, việc tuyên truyền pháp luật cần được thực hiện bằng ngôn ngữ dễ hiểu, cụ thể, gần gũi với từng trường hợp. Không chỉ cung cấp quy định, cán bộ còn cần hướng dẫn rõ người dân phải làm gì, làm ở đâu, chuẩn bị những gì, thực hiện theo trình tự nào và thời hạn giải quyết ra sao.

Qua đó, tuyên truyền pháp luật không còn là những nội dung khô cứng, xa rời thực tế mà trở thành một phần thiết thực trong quá trình giải quyết công việc của chính quyền cơ sở.

5. Người dân là chủ thể quan trọng trong xây dựng xã hội thượng tôn pháp luật

Thượng tôn pháp luật không thể chỉ được xây dựng từ phía chính quyền mà cần sự tham gia chủ động của toàn thể Nhân dân.

Mỗi người dân xã Nguyễn Lương Bằng cần nâng cao ý thức tự giác tìm hiểu, chấp hành pháp luật; không ngừng nâng cao trách nhiệm đối với cộng đồng; tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác; chủ động phản ánh những hành vi vi phạm pháp luật đến cơ quan có thẩm quyền; đồng thời thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đúng quy định.

Gia đình, nhà trường, thôn, tổ chức đoàn thể và cộng đồng dân cư cũng có vai trò quan trọng trong hình thành ý thức pháp luật. Khi mỗi gia đình giáo dục con em tôn trọng pháp luật; mỗi thôn vận động người dân sống và làm việc theo pháp luật; mỗi tổ chức đoàn thể tích cực tuyên truyền, phổ biến pháp luật thì ý thức pháp luật sẽ từng bước trở thành nếp sống thường xuyên trong cộng đồng.

Đó chính là nền tảng để xây dựng xã Nguyễn Lương Bằng kỷ cương, an toàn, văn minh, phát triển và đáng sống.

6. Chung tay xây dựng Nguyễn Lương Bằng thượng tôn và tuân thủ pháp luật

Xây dựng Mô hình “Xã Nguyễn Lương Bằng thượng tôn và tuân thủ pháp luật” là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự đồng thuận, hưởng ứng của Nhân dân.

UBND xã Nguyễn Lương Bằng xác định việc xây dựng và vận hành mô hình không chỉ dừng lại ở tuyên truyền, phổ biến pháp luật mà phải được cụ thể hóa trong từng hoạt động quản lý, điều hành và phục vụ Nhân dân; từng bước hình thành môi trường trong đó pháp luật được tôn trọng, quyền và nghĩa vụ được thực hiện, trách nhiệm được đề cao, kỷ luật và kỷ cương được giữ vững.

Thượng tôn pháp luật cũng chính là tiền đề quan trọng để xây dựng Nhà nước pháp quyền, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền con người, quyền công dân và tạo môi trường thuận lợi cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Với quyết tâm của cấp ủy, chính quyền, sự phối hợp của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cùng sự đồng thuận, chủ động của Nhân dân, Mô hình “Xã Nguyễn Lương Bằng thượng tôn và tuân thủ pháp luật” sẽ từng bước đi vào đời sống, trở thành một nét văn hóa trong hoạt động của chính quyền và cộng đồng dân cư.

Thượng tôn pháp luật không phải là trách nhiệm của riêng ai. Đó là trách nhiệm chung của Nhà nước, của cán bộ, công chức, viên chức, của mỗi tổ chức, mỗi gia đình và từng người dân. Khi pháp luật được tôn trọng và thực thi nghiêm minh, kỷ cương được giữ vững, quyền và lợi ích hợp pháp của Nhân dân được bảo đảm, niềm tin xã hội được củng cố - từ đó tạo nền tảng vững chắc để xây dựng xã Nguyễn Lương Bằng phát triển ổn định, văn minh và bền vững.

✍️ Biên tập: Trương Văn Đô, Chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND xã Nguyễn Lương Bằng.