Xã Nguyễn Lương Bằng

Cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội, cơ hội việc làm trong lĩnh vực công nghiệp, sản xuất tại xã Nguyễn Lương Bằng và khu vực lân cận ngày càng mở rộng.

Ngày 14/5/2026, tại xã Nguyễn Lương Bằng đã diễn ra lễ khánh thành Cụm công nghiệp Đoàn Tùng 2 và khởi công Khu công nghiệp Bình Giang. Đây là những dự án quan trọng, góp phần mở rộng không gian phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư và tạo thêm cơ hội việc làm cho người dân địa phương.

Làm việc tại nhà máy, khu công nghiệp mang lại thu nhập ổn định và nhiều cơ hội phát triển. Tuy nhiên, trong thực tế, không ít người lao động chỉ quan tâm đến mức lương hằng tháng mà chưa để ý đầy đủ đến hợp đồng, thử việc, tăng ca, bảo hiểm xã hội, an toàn lao động hay quyền lợi khi nghỉ việc.

Xung quanh những vấn đề rất gần gũi này, chúng tôi có cuộc trao đổi với Luật sư Vũ Khánh Hiếu - Công ty Luật Bắc Hà Nội, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội.

1. Khi vào làm việc tại doanh nghiệp, người lao động cần chú ý điều gì đầu tiên?

Luật sư Vũ Khánh Hiếu: Theo tôi, việc đầu tiên là đọc kỹ hợp đồng lao động trước khi ký.

Nhiều công nhân khi xin được việc thường quan tâm nhất đến câu hỏi “mỗi tháng được bao nhiêu tiền?”, còn hợp đồng thì doanh nghiệp đưa đâu ký đó. Đây là tâm lý dễ hiểu, nhưng về lâu dài có thể khiến người lao động gặp bất lợi.

Ít nhất cần xem rõ: mình làm công việc gì, ở đâu, mức lương bao nhiêu, có phụ cấp gì, làm theo ca thế nào, có phải tăng ca không, thời hạn hợp đồng bao lâu và các chế độ bảo hiểm ra sao.

Đặc biệt, người lao động nên giữ lại hợp đồng và các giấy tờ đã ký. Khi mọi việc thuận lợi thì có thể chưa thấy cần, nhưng nếu sau này xảy ra tranh chấp, đây lại là những tài liệu rất quan trọng để xác định quyền và nghĩa vụ của hai bên.

Pháp luật cũng xác định dù hai bên sử dụng một tên gọi khác, nhưng nếu nội dung thể hiện việc làm có trả công, tiền lương và có sự quản lý, điều hành, giám sát của một bên thì vẫn có thể được coi là hợp đồng lao động.

2. Công nhân làm việc tại khu công nghiệp thường thử việc trong bao lâu?

Luật sư Vũ Khánh Hiếu: Theo Điều 25 Bộ luật Lao động, thời gian thử việc do hai bên thỏa thuận căn cứ vào tính chất và mức độ phức tạp của công việc, nhưng không được vượt quá các mức sau:

Không quá 180 ngày đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo quy định của pháp luật; 

Không quá 60 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật từ cao đẳng trở lên; 

Không quá 30 ngày đối với công việc có chức danh nghề nghiệp cần trình độ chuyên môn, kỹ thuật trung cấp, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ; 

Không quá 06 ngày làm việc đối với các công việc khác. 

Như vậy, pháp luật không quy định một thời gian thử việc chung cho tất cả người lao động, mà phụ thuộc vào tính chất và yêu cầu của từng vị trí công việc.

Trong thực tế tại các nhà máy, khu công nghiệp, nhiều vị trí công nhân kỹ thuật thuộc nhóm được thử việc tối đa 30 ngày, nên việc thỏa thuận thử việc khoảng 01 tháng là khá phổ biến.

Đối với những công việc phổ thông không thuộc các nhóm yêu cầu trình độ chuyên môn, kỹ thuật nêu trên thì thời gian thử việc tối đa chỉ 06 ngày làm việc. Ngược lại, với các vị trí kỹ thuật, chuyên môn cao cần trình độ từ cao đẳng trở lên thì thời gian thử việc có thể lên đến 60 ngày; còn mức 180 ngày chỉ áp dụng đối với công việc của người quản lý doanh nghiệp theo luật định.

Điểm người lao động cần nhớ là thời gian thử việc phải gắn với chính công việc mình được tuyển vào, không phải cứ làm tại khu công nghiệp thì mặc nhiên được thử việc 30 hoặc 60 ngày.

3. Người lao động tại xã Nguyễn Lương Bằng hiện được áp dụng mức lương tối thiểu nào?

Luật sư Vũ Khánh Hiếu: Đây là thông tin người lao động tại địa phương rất nên biết.

Từ ngày 01/01/2026, xã Nguyễn Lương Bằng thuộc địa bàn áp dụng mức lương tối thiểu Vùng I. Mức hiện hành là:

5.310.000 đồng/tháng đối với người lao động hưởng lương theo tháng.

25.500 đồng/giờ đối với người lao động hưởng lương theo giờ.

Cần hiểu đây là mức lương tối thiểu, tức mức sàn pháp luật quy định theo điều kiện áp dụng tương ứng; không phải doanh nghiệp chỉ được trả từng đó.

Nếu người lao động có tay nghề tốt, kinh nghiệm hoặc làm công việc đòi hỏi kỹ thuật cao thì hoàn toàn có thể thỏa thuận mức lương cao hơn.

4. Công ty yêu cầu tăng ca thì người lao động có bắt buộc phải làm không?

Luật sư Vũ Khánh Hiếu: Với công nhân nhà máy, “hôm nay có tăng ca không?” có lẽ là câu hỏi rất quen thuộc.

Về nguyên tắc, khi tổ chức làm thêm giờ, doanh nghiệp phải có sự đồng ý của người lao động, trừ một số trường hợp đặc biệt mà pháp luật quy định.

Thời gian làm thêm cũng không phải muốn kéo dài bao nhiêu cũng được. Pháp luật quy định giới hạn thời gian làm thêm, trong đó thông thường không quá 40 giờ trong một tháng và 200 giờ trong một năm; một số ngành, nghề và trường hợp nhất định có thể đến 300 giờ/năm.

Một điều người lao động rất cần quan tâm là tiền tăng ca. Ít nhất phải bằng:

150% vào ngày làm việc bình thường.

200% vào ngày nghỉ hằng tuần.

300% vào ngày lễ, Tết, ngày nghỉ có hưởng lương theo cách tính của pháp luật.

Nếu làm việc vào ban đêm, người lao động còn được hưởng thêm tiền lương theo quy định. Vì vậy, công nhân làm theo ca hoặc thường xuyên tăng ca nên tập thói quen theo dõi ngày công, số giờ tăng ca và kiểm tra bảng lương mỗi tháng.

5. Đi làm tại doanh nghiệp có cần quan tâm đến bảo hiểm xã hội không?

Luật sư Vũ Khánh Hiếu: Đây là vấn đề tôi nghĩ rất nhiều công nhân trẻ còn chưa thực sự quan tâm.

Có người nghĩ mình chỉ làm nhà máy vài năm rồi chuyển việc nên không cần quan tâm nhiều đến bảo hiểm xã hội. Có người thấy mỗi tháng tiền lương bị trích một khoản để đóng bảo hiểm thì cảm giác đó là tiền “mất đi”, hoặc nghĩ rằng “còn bao nhiêu năm nữa mới đến lúc được nhận lương hưu”.

Thực tế không nên nhìn bảo hiểm xã hội chỉ từ góc độ như vậy.

Theo Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người làm việc theo hợp đồng lao động không xác định thời hạn hoặc hợp đồng xác định thời hạn từ đủ 01 tháng trở lên thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định.

Đối với nhóm người lao động thông thường, phần bảo hiểm xã hội bắt buộc do người lao động đóng hằng tháng hiện bằng 8% tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, vào quỹ hưu trí và tử tuất.

Nhưng bảo hiểm xã hội không chỉ là câu chuyện “bao giờ mới được hưởng lương hưu”. Việc tham gia bảo hiểm còn gắn với nhiều quyền lợi trong quá trình làm việc và cuộc sống như ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất và các chế độ có liên quan theo quy định.

Vì vậy, người lao động nên chủ động kiểm tra doanh nghiệp có đóng bảo hiểm cho mình hay không, đóng từ thời điểm nào và mức tiền lương làm căn cứ đóng có đúng không. Đừng chờ đến khi nghỉ việc, sinh con, ốm đau hoặc cần giải quyết chế độ mới bắt đầu kiểm tra.

6. Người lao động trong nhà máy cần chú ý gì về an toàn lao động?

Luật sư Vũ Khánh Hiếu: Trong thực tế, nhiều người lao động thường có tâm lý rằng tai nạn lao động chắc sẽ “tránh mình ra”. Làm quen tay rồi thì thấy mũ, kính, găng tay, giày hoặc các phương tiện bảo hộ khá vướng víu nên đôi khi chủ quan, không sử dụng đầy đủ.

Nhưng tai nạn lao động lại rất dễ xảy ra từ chính những lúc chủ quan như vậy. Chỉ một thao tác sai, một thiết bị có vấn đề hoặc một lần bỏ qua quy trình an toàn cũng có thể để lại hậu quả lớn cho chính người lao động và gia đình.

Vì vậy, công nhân nên coi việc tuân thủ quy trình an toàn, sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ và chỉ vận hành máy móc khi đã được hướng dẫn, đào tạo là cách tự bảo vệ mình trước tiên.

Khi thấy máy móc, thiết bị hoặc khu vực làm việc có dấu hiệu mất an toàn, không nên nghĩ “chắc không sao” rồi tiếp tục làm. Hãy báo ngay cho người quản lý hoặc người phụ trách an toàn để kiểm tra, xử lý.

Nếu không may xảy ra tai nạn lao động, người lao động và gia đình cũng nên giữ lại hồ sơ y tế, thông tin về thời gian, địa điểm xảy ra tai nạn và các tài liệu liên quan, bởi đây có thể là căn cứ rất quan trọng khi giải quyết quyền lợi sau này.

7. Công ty yêu cầu viết đơn xin nghỉ việc thì có bắt buộc phải viết không?

Luật sư Vũ Khánh Hiếu:Không.

Đơn xin nghỉ việc phải xuất phát từ ý chí thực sự của người lao động.

Trong thực tế có trường hợp người lao động đang làm việc bình thường nhưng được gọi lên trao đổi, sau đó được đề nghị hoặc gây sức ép để viết đơn xin nghỉ. Nếu bản thân không muốn nghỉ thì người lao động không nên vội vàng viết hoặc ký vào một văn bản có nội dung không đúng với mong muốn của mình.

Nếu doanh nghiệp muốn đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động thì doanh nghiệp phải có căn cứ pháp luật và thực hiện đúng các quy định liên quan.

Ngược lại, nếu chính người lao động muốn nghỉ thì pháp luật cũng cho phép người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng, nhưng cần chú ý thời hạn báo trước, trừ những trường hợp được nghỉ mà không phải báo trước.

8. Khi xảy ra tranh chấp với doanh nghiệp, người lao động nên làm gì?

Luật sư Vũ Khánh Hiếu: Điều đầu tiên là không nên nóng vội và không làm mất chứng cứ.

Khi đang bức xúc, có người xóa tin nhắn, bỏ hợp đồng, không lấy quyết định của Công ty hoặc chỉ tranh luận bằng lời nói. Đến khi cần bảo vệ quyền lợi thì lại không còn tài liệu để chứng minh.

Người lao động nên giữ những tài liệu cơ bản như:

Hợp đồng lao động và phụ lục;

Bảng lương, bảng chấm công;

Thông báo, quyết định của doanh nghiệp;

Email, tin nhắn liên quan đến vụ việc;

Thông tin về quá trình tham gia bảo hiểm;

Các giấy tờ, tài liệu khác có liên quan.

Sau đó cần xác định rõ mình đang vướng vấn đề gì: tiền lương, tăng ca, bảo hiểm, kỷ luật, sa thải, tai nạn lao động hay chấm dứt hợp đồng.

Không phải tranh chấp nào cũng cần đưa ngay ra Tòa án. Nhiều trường hợp có thể bắt đầu bằng trao đổi với doanh nghiệp, thương lượng hoặc hòa giải. Khi các bên không tự giải quyết được thì người lao động có thể sử dụng các cơ chế giải quyết tranh chấp mà pháp luật quy định để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

9. Luật sư có lời khuyên gì với người lao động tại địa phương?

Luật sư Vũ Khánh Hiếu: Theo tôi, người lao động nên lưu ý ba điều.

Thứ nhất, hãy chủ động tìm hiểu những quyền, nghĩa vụ cơ bản của mình và giữ lại các giấy tờ liên quan đến quá trình làm việc. Trước khi ký hợp đồng hãy đọc kỹ; trước khi nghỉ việc hãy kiểm tra; khi có tranh chấp hãy giữ chứng cứ. Không cần phải biết quá sâu về pháp luật, nhưng những vấn đề trực tiếp liên quan đến tiền lương, thời gian làm việc, bảo hiểm, nội quy và nghỉ việc thì người lao động nên biết.

Thứ hai, cần thường xuyên học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và ý thức kỷ luật lao động. Sự phát triển của các khu, cụm công nghiệp sẽ mang đến thêm nhiều cơ hội việc làm, nhưng đồng thời yêu cầu về tay nghề, tác phong công nghiệp và ý thức làm việc cũng ngày càng cao. Khi có chuyên môn tốt, chịu khó học hỏi và làm việc có trách nhiệm, người lao động sẽ có nhiều cơ hội lựa chọn công việc hơn, nâng cao thu nhập và phát triển lâu dài.

Thứ ba, khi có vướng mắc hoặc tranh chấp, nên tìm sự hỗ trợ sớm. Người lao động có thể trao đổi với bộ phận nhân sự, tổ chức đại diện người lao động hoặc tìm đến người có chuyên môn pháp luật để được giải thích và định hướng cách xử lý. Trường hợp cần thiết, người lao động tại địa phương cũng có thể tìm đến Luật sư Vũ Khánh Hiếu – Công ty Luật Bắc Hà Nội, Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội, điện thoại: 0903298555 để nhận những tư vấn, chia sẻ, tư vấn luật lao động mà mình đang gặp phải.

Điều quan trọng là người lao động không chỉ cần có việc làm, mà còn cần biết cách làm việc an toàn, hiểu những quyền cơ bản của mình và không ngừng nâng cao tay nghề. Hiểu luật, có nghề và có ý thức làm việc tốt sẽ giúp mỗi người tự tin hơn, bảo vệ được quyền lợi của mình và mở rộng cơ hội việc làm trong quá trình phát triển công nghiệp của địa phương.

Trân trọng cảm ơn Luật sư đã chia sẻ những quy định và thông tin bổ ích.

✍️ Biên tập: Trương Văn Đô, Chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND xã Nguyễn Lương Bằng.