QUY ĐỊNH RÕ CÁC HÀNH VI GÂY LÃNG PHÍ, NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM TRONG THỰC HÀNH TIẾT KIỆM, CHỐNG LÃNG PHÍ
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 266/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Tiết kiệm, chống lãng phí. Nghị định không chỉ cụ thể hóa các quy định của Luật mà còn xác định rõ các hành vi gây lãng phí, làm cơ sở để tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong quản lý, sử dụng nguồn lực của Nhà nước, góp phần xây dựng nền hành chính công khai, minh bạch, hiệu quả.
Theo Nghị định, hành vi gây lãng phí được xác định trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là trong tổ chức bộ máy, quản lý và sử dụng cán bộ, công chức, viên chức khu vực nhà nước. Trong đó, các hành vi như thành lập hoặc tổ chức lại cơ quan, đơn vị không đúng quy định; bố trí số lượng cấp phó vượt quy định; giao biên chế không phù hợp; tuyển dụng, tiếp nhận, ký hợp đồng công chức, viên chức không đúng thẩm quyền, không đúng nhu cầu hoặc không bảo đảm điều kiện theo quy định đều được xác định là hành vi gây lãng phí.
Bên cạnh đó, Nghị định cũng quy định việc điều động, luân chuyển, biệt phái, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ không gắn với yêu cầu thực tiễn, vị trí việc làm hoặc không phát huy hiệu quả sử dụng nguồn nhân lực là những hành vi làm lãng phí nguồn lực của Nhà nước.
Trong lĩnh vực đầu tư công và quản lý tài sản công, Nghị định xác định việc cố ý đầu tư, quản lý hoặc sử dụng vốn đầu tư công, tài sản công không đúng quy định, làm kéo dài tiến độ dự án so với thời gian đã được phê duyệt là hành vi gây lãng phí. Đối với quản lý tài nguyên, năng lượng, các hành vi như khai thác vượt hạn ngạch, sử dụng đất không hiệu quả hoặc lựa chọn nhà đầu tư không đủ năng lực dẫn đến dự án chậm triển khai, đất đai bị bỏ hoang cũng thuộc nhóm hành vi gây lãng phí.
Để nâng cao hiệu quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, Nghị định quy định rõ các hành vi vi phạm trong quá trình tổ chức thực hiện, như không ban hành hoặc ban hành chậm Chương trình thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; tổ chức thực hiện không đầy đủ, không đúng tiến độ các nhiệm vụ, giải pháp; không phân công rõ trách nhiệm hoặc không bảo đảm các chỉ tiêu đề ra.
Đối với công tác báo cáo, Nghị định yêu cầu các cơ quan, đơn vị thực hiện đầy đủ, đúng thời hạn, trung thực và chính xác. Các hành vi không báo cáo, báo cáo chậm, báo cáo thiếu nội dung hoặc cố ý cung cấp thông tin sai sự thật đều bị xem là vi phạm. Tương tự, việc không cập nhật hoặc cập nhật không đầy đủ, không đúng thời hạn dữ liệu vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về tiết kiệm, chống lãng phí cũng bị xử lý theo quy định.
Ngoài ra, Nghị định còn quy định các hành vi vi phạm khác như không thực hiện công khai thông tin; cản trở hoạt động thanh tra, kiểm tra, kiểm toán; thiếu trách nhiệm trong giải quyết khiếu nại, tố cáo; không thực hiện đầy đủ việc bảo vệ người đấu tranh chống lãng phí và người thân; vi phạm quy định về tổ chức Ngày toàn dân tiết kiệm, chống lãng phí.
Nghị định cũng quy định tổ chức, cá nhân có hành vi gây lãng phí chỉ được xem xét loại trừ, miễn hoặc giảm trách nhiệm trong các trường hợp pháp luật quy định. Đồng thời, phân định rõ trách nhiệm kiểm tra việc chấp hành pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Theo đó, Bộ Tài chính thực hiện kiểm tra trong phạm vi cả nước đối với các nội dung được giao; các bộ, ngành, cơ quan trung ương và UBND cấp tỉnh có trách nhiệm kiểm tra đối với các cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý.
Việc ban hành Nghị định số 266/2026/NĐ-CP góp phần hoàn thiện cơ chế thực hiện Luật Tiết kiệm, chống lãng phí; nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quản lý, sử dụng hiệu quả nguồn lực công; tăng cường phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi gây lãng phí, đáp ứng yêu cầu xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, minh bạch và phát triển bền vững.
#XĐVH