Xã Nguyễn Lương Bằng

Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đẩy mạnh cải cách hành chính, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, việc phòng ngừa, ngăn chặn biểu hiện “cục bộ lợi ích” đang trở thành một yêu cầu cấp thiết, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với mọi cấp, mọi ngành và từng cán bộ, công chức, viên chức.

“Cục bộ lợi ích” tuy không phải là khái niệm mới nhưng lại là một trong những nguyên nhân tiềm ẩn làm giảm hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước, ảnh hưởng đến tính khách quan, công bằng trong thực thi công vụ, làm suy giảm niềm tin của Nhân dân đối với cơ quan công quyền nếu không được nhận diện và ngăn chặn kịp thời.

1. Nhận diện đúng biểu hiện của “cục bộ lợi ích”

Có thể hiểu, “cục bộ lợi ích” là tình trạng đặt lợi ích của một nhóm người, một đơn vị, một bộ phận hoặc lợi ích cá nhân lên trên lợi ích chung của tập thể, cộng đồng và xã hội.

Biểu hiện của “cục bộ lợi ích” có thể xuất hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như ưu tiên lợi ích của cơ quan, đơn vị mình quản lý mà thiếu sự phối hợp với các đơn vị liên quan; lựa chọn phương án giải quyết công việc dựa trên lợi ích cục bộ thay vì hiệu quả chung; né tránh trách nhiệm, đùn đẩy nhiệm vụ; bảo vệ quan điểm cá nhân hoặc lợi ích nhóm dù không còn phù hợp với thực tiễn.

Trong môi trường công vụ, biểu hiện này còn có thể xuất hiện dưới dạng tư duy khép kín, thiếu chia sẻ thông tin, không chủ động phối hợp giải quyết công việc liên ngành hoặc cố tình kéo dài quá trình xử lý hồ sơ nhằm bảo vệ lợi ích riêng của một tổ chức hoặc cá nhân.

Nếu không được kiểm soát hiệu quả, “cục bộ lợi ích” sẽ trở thành rào cản đối với cải cách hành chính, chuyển đổi số, phát triển kinh tế - xã hội và quá trình xây dựng nền hành chính phục vụ.

2. Tác hại của tư duy cục bộ đối với sự phát triển chung

Thực tiễn cho thấy, ở bất kỳ cấp độ nào, khi lợi ích cục bộ được đặt lên trên lợi ích chung thì hiệu quả quản lý nhà nước sẽ bị ảnh hưởng.

Một quyết định thiếu khách quan có thể làm chậm tiến độ triển khai các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Một sự phối hợp thiếu đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị có thể làm phát sinh thủ tục không cần thiết, kéo dài thời gian giải quyết công việc cho người dân và doanh nghiệp.

Đối với cán bộ, công chức, viên chức, tư duy cục bộ dễ dẫn đến tình trạng khép kín, bảo thủ, thiếu đổi mới sáng tạo và hạn chế khả năng thích ứng với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Nguy hiểm hơn, nếu “cục bộ lợi ích” gắn với động cơ vụ lợi cá nhân hoặc lợi ích nhóm sẽ làm phát sinh nguy cơ tham nhũng, tiêu cực, làm suy giảm kỷ luật, kỷ cương hành chính và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín của cơ quan nhà nước.

Đó cũng là lý do Đảng và Nhà nước luôn xác định việc phòng ngừa, đấu tranh với các biểu hiện cục bộ địa phương, lợi ích nhóm, tư duy nhiệm kỳ và chủ nghĩa cá nhân là nhiệm vụ thường xuyên trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền.

3. Xây dựng văn hóa công vụ lấy lợi ích Nhân dân làm trung tâm

Để phòng ngừa hiệu quả tình trạng “cục bộ lợi ích”, trước hết cần xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức công vụ trong sáng và tinh thần phụng sự Nhân dân.

Mỗi cán bộ, công chức cần nhận thức rõ rằng mọi hoạt động quản lý nhà nước đều hướng đến mục tiêu cao nhất là phục vụ Nhân dân, phục vụ sự phát triển của địa phương và đất nước.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, công chức phải đặt lợi ích chung lên trên lợi ích riêng; thực hiện công việc trên cơ sở quy định của pháp luật, nguyên tắc khách quan, công bằng, minh bạch và trách nhiệm.

Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị cần phát huy vai trò nêu gương; chủ động xây dựng môi trường làm việc dân chủ, công khai, minh bạch; khuyến khích tinh thần phối hợp, chia sẻ trách nhiệm và cùng hướng đến mục tiêu chung.

Đồng thời, cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc thực thi công vụ; kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phục vụ lợi ích cá nhân hoặc lợi ích nhóm.

4. Đẩy mạnh công khai, minh bạch và chuyển đổi số

Một trong những giải pháp hiệu quả để hạn chế nguy cơ phát sinh “cục bộ lợi ích” là tăng cường công khai, minh bạch trong hoạt động của các cơ quan nhà nước.

Việc công khai thủ tục hành chính, quy trình giải quyết công việc, kết quả xử lý hồ sơ, các chương trình, dự án và chính sách liên quan trực tiếp đến người dân sẽ giúp tăng cường sự giám sát của xã hội và hạn chế các hành vi thiếu minh bạch.

Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành và giải quyết thủ tục hành chính cũng góp phần giảm thiểu sự can thiệp chủ quan của con người, nâng cao tính công khai và trách nhiệm giải trình.

Các hệ thống quản lý điện tử, cơ sở dữ liệu số và dịch vụ công trực tuyến không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn tạo môi trường làm việc minh bạch, chuyên nghiệp, hạn chế nguy cơ phát sinh lợi ích cục bộ trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

5. Phát huy vai trò giám sát của Nhân dân và các tổ chức đoàn thể

Nhân dân vừa là đối tượng phục vụ, vừa là chủ thể giám sát hoạt động của bộ máy nhà nước. Do đó, việc phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, các cơ quan báo chí và toàn thể Nhân dân trong giám sát hoạt động công vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Thông qua các kênh tiếp nhận phản ánh, kiến nghị, tiếp công dân và đối thoại trực tiếp, người dân có thể tham gia đóng góp ý kiến, phát hiện những bất cập trong quá trình thực hiện nhiệm vụ của cơ quan nhà nước.

Đây chính là cơ sở quan trọng giúp chính quyền các cấp kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện lệch lạc, ngăn ngừa nguy cơ hình thành các nhóm lợi ích hoặc tư duy cục bộ trong quá trình quản lý, điều hành.

6. Chung tay xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại và phục vụ

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh xây dựng nền hành chính hiện đại, chính quyền số và xã hội số, việc phòng ngừa “cục bộ lợi ích” không chỉ là yêu cầu về mặt đạo đức công vụ mà còn là điều kiện tiên quyết để nâng cao chất lượng quản trị và phát triển bền vững.

Mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần thường xuyên tự soi, tự sửa, nâng cao ý thức trách nhiệm, tinh thần phục vụ và đặt lợi ích của Nhân dân, lợi ích của cộng đồng lên trên hết.

Với quyết tâm chính trị cao, sự giám sát của Nhân dân và sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, xã Nguyễn Lương Bằng sẽ tiếp tục xây dựng nền hành chính dân chủ, công khai, minh bạch, liêm chính, chuyên nghiệp và hiện đại; góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng địa phương ngày càng giàu đẹp, văn minh và đáng sống.

✍️ Biên tập: Trương Văn Đô, Chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND xã Nguyễn Lương Bằng.