Phòng, chống tham nhũng là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Bên cạnh vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và trách nhiệm trực tiếp của đội ngũ cán bộ, công chức, Nhân dân giữ vai trò trung tâm, là chủ thể giám sát quan trọng nhất trong công tác phòng, chống tham nhũng, nhất là tại cơ sở.
Thực tiễn cho thấy, nhiều vụ việc tham nhũng, tiêu cực được phát hiện kịp thời xuất phát từ phản ánh, giám sát của Nhân dân. Do đó, phát huy vai trò của Nhân dân trong giám sát phòng, chống tham nhũng không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là điều kiện then chốt để xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh.
1. Giám sát của Nhân dân - nền tảng của phòng, chống tham nhũng
Nhân dân là đối tượng trực tiếp thụ hưởng các chính sách của Nhà nước, đồng thời là người trực tiếp tiếp xúc, làm việc với đội ngũ cán bộ, công chức trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính, thực thi công vụ. Chính vì vậy, Nhân dân có điều kiện thuận lợi để phát hiện sớm những biểu hiện tiêu cực, nhũng nhiễu, lạm quyền trong hoạt động của cơ quan nhà nước.
Luật Phòng, chống tham nhũng và các văn bản pháp luật liên quan đã khẳng định rõ quyền của Nhân dân trong việc giám sát, phản ánh, tố cáo các hành vi tham nhũng, tiêu cực; đồng thời yêu cầu các cơ quan nhà nước phải tạo điều kiện để Nhân dân thực hiện quyền giám sát một cách thực chất, hiệu quả.
2. Các hình thức Nhân dân tham gia giám sát phòng, chống tham nhũng
Nhân dân có thể tham gia giám sát phòng, chống tham nhũng thông qua nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với điều kiện thực tế ở cơ sở, như: giám sát việc thực hiện các chủ trương, chính sách, pháp luật; giám sát hoạt động tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo; giám sát việc quản lý, sử dụng ngân sách, tài sản công; giám sát đạo đức công vụ, thái độ phục vụ Nhân dân của cán bộ, công chức.
Bên cạnh đó, thông qua Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, các tổ chức chính trị - xã hội và các kênh thông tin chính thống của địa phương, Nhân dân có thể phản ánh kịp thời những bất cập, sai phạm phát sinh, góp phần phòng ngừa tham nhũng ngay từ sớm, từ xa.
3. Trách nhiệm của Nhân dân trong giám sát
Giám sát phòng, chống tham nhũng không chỉ là quyền mà còn là trách nhiệm của mỗi công dân. Khi tham gia giám sát, Nhân dân cần thực hiện với tinh thần xây dựng, khách quan, trung thực, phản ánh đúng bản chất vụ việc; không lợi dụng quyền giám sát để vu khống, gây mất đoàn kết nội bộ hoặc làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của người khác.
Việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho cơ quan có thẩm quyền sẽ giúp công tác xác minh, xử lý vi phạm được thực hiện đúng quy định, tránh kéo dài, phát sinh khiếu kiện phức tạp.
4. Trách nhiệm của chính quyền trong việc phát huy vai trò giám sát của Nhân dân
Để vai trò giám sát của Nhân dân thực sự phát huy hiệu quả, chính quyền địa phương có trách nhiệm công khai, minh bạch trong hoạt động quản lý; duy trì nghiêm túc công tác tiếp công dân; lắng nghe, tiếp thu và xử lý kịp thời các ý kiến phản ánh, kiến nghị của Nhân dân.
UBND xã Nguyễn Lương Bằng xác định việc phát huy vai trò giám sát của Nhân dân là giải pháp quan trọng trong công tác phòng, chống tham nhũng. Thông qua việc tăng cường công khai thông tin, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao đạo đức công vụ và trách nhiệm giải trình, chính quyền xã từng bước tạo dựng niềm tin, khuyến khích Nhân dân tích cực tham gia giám sát.
5. Chung tay xây dựng chính quyền trong sạch, gần dân
Phòng, chống tham nhũng sẽ không thể đạt hiệu quả nếu thiếu sự tham gia tích cực của Nhân dân. Mỗi ý kiến góp ý, mỗi phản ánh kịp thời của người dân chính là “kênh cảnh báo sớm” giúp ngăn chặn tham nhũng, tiêu cực ngay từ cơ sở.
Phát huy vai trò của Nhân dân trong giám sát phòng, chống tham nhũng là góp phần xây dựng chính quyền xã Nguyễn Lương Bằng liêm chính, minh bạch, hoạt động vì lợi ích của Nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong giai đoạn hiện nay.
✍️ Biên tập: Trương Văn Đô, Chuyên viên Văn phòng HĐND và UBND xã Nguyễn Lương Bằng.