HẢI PHÒNG: 500 NGÀY ĐÊM VÀ TRÁCH NHIỆM THIÊNG LIÊNG VỚI CÁC LIỆT SĨ
Chiến dịch "500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" của dân tộc.
Cùng với cả nước, Hải Phòng triển khai đồng loạt công tác lấy mẫu, xác định danh tính và số hóa thông tin hài cốt liệt sĩ từ tháng 6/2026. Đây là nhiệm vụ mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thực hiện Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” của Ban Chỉ đạo Quốc gia theo Quyết định 515 của Thủ tướng Chính phủ về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Thành phố khẳng định quyết tâm chính trị, trách nhiệm và tình cảm tri ân sâu sắc của thành phố đối với các anh hùng liệt sĩ.
Qua rà soát, Hải Phòng hiện có hơn 69.400 liệt sĩ được ghi công. Toàn thành phố có 383 nghĩa trang liệt sĩ với hơn 55.600 phần mộ liệt sĩ. Như vậy, còn hàng vạn người con ưu tú của thành phố đang yên nghỉ tại khắp nơi trên mọi miền đất nước. Không ít liệt sĩ chưa có đầy đủ thông tin, chưa xác định được danh tính, khiến việc tìm kiếm của thân nhân liệt sĩ còn nhiều khó khăn.
Trong số hơn 55.600 phần mộ tại các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn thành phố, còn hơn 25.400 mộ chỉ có một phần thông tin và hơn 2.700 mộ chưa xác định được danh tính. Song hiện tại, có rất ít phần mộ chưa rõ thông tin được lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN.
Bởi vậy, khối lượng công việc rất lớn, cần sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của các cấp, ngành và địa phương. Thành phố đang từng bước triển khai cách làm bài bản, thận trọng, không chậm trễ.
Thực hiện Kế hoạch số 59 của Ban Chỉ đạo 515 thành phố, việc tổ chức thực hành điểm lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối các phần mộ chưa xác định được thông tin tại nghĩa trang liệt sĩ có sự chứng kiến của các cơ quan, đơn vị chuyên môn nhằm thống nhất quy trình, đánh giá khó khăn phát sinh trong thực tiễn trước khi triển khai diện rộng.
Công tác khai quật, lấy mẫu sinh phẩm, số hóa thông tin, bảo quản, vận chuyển và bàn giao mẫu được triển khai chặt chẽ, đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm sự trang nghiêm, tôn kính đối với các liệt sĩ.
Từ thực tế triển khai, có thể thấy khó khăn lớn nhất hiện nay ngoài vấn đề kỹ thuật giám định ADN, còn ở sự thiếu đồng bộ của dữ liệu và nguồn lực. Nhiều phần mộ trải qua thời gian dài, thông tin bị mai một, hồ sơ thất lạc, chưa được cập nhật đầy đủ.
Không ít nghĩa trang quản lý theo phương thức thủ công, phân tán, gây khó khăn cho việc tra cứu, đối chiếu, kết nối thông tin. Vì vậy, cùng với việc lấy mẫu ADN, cần sớm đẩy mạnh ứng dụng ch.uyển đ.ổi s.ố trong quản lý thông tin liệt sĩ.
Từ cuối năm 2025, tại chương trình đối thoại giữa lãnh đạo UBND thành phố với thanh niên, tuổi trẻ Hải Phòng đề xuất triển khai Đề án “Bản đồ số - Số hóa ký ức - Kết nối tri ân”, mang nhiều giá trị nhân văn và thực tiễn. Nếu được triển khai đồng bộ, đây sẽ là “ngân hàng dữ liệu tri ân” giúp lưu giữ đầy đủ thông tin về phần mộ, hình ảnh, hồ sơ, kỷ vật, vị trí tọa độ của các liệt sĩ trên môi trường số.
Quan trọng hơn, ch.uyển đ.ổi s.ố trong lĩnh vực đền ơn đáp nghĩa không chỉ giúp quản lý dữ liệu tốt hơn, mà còn để ký ức lịch sử không bị mai một theo thời gian. Việc huy động lực lượng thanh niên tham gia thu thập dữ liệu, gắn tọa độ, cập nhật thông tin giúp giảm áp lực nhân lực cho các cơ quan chức năng, góp phần bồi đắp lòng biết ơn, giáo dục truyền thống, trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với lịch sử dân tộc.
Để chiến dịch phát huy hiệu quả thực chất, việc xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù trong tổ chức lấy mẫu, giám định, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ tháo gỡ nhiều khó khăn trong thực tiễn, nhất là về nguồn lực, quy trình phối hợp và ứng dụng công nghệ phục vụ giám định ADN.
Đây cũng là cơ sở quan trọng để các sở, ngành, địa phương chủ động hơn trong thực hiện nhiệm vụ, tăng cường kết nối cơ sở dữ liệu, huy động nguồn lực xã hội hóa và ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ. Từ đó đẩy nhanh tiến độ xác định danh tính liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi, nguyện vọng của thân nhân gia đình liệt sĩ.
Hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027), việc đẩy nhanh xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ chính trị, trách nhiệm thiêng liêng của toàn Đảng, toàn quân và toàn dân. Qua đó góp phần xoa dịu nỗi đau chiến tranh, giúp những người anh dũng ngã xuống vì độc lập, tự do của dân tộc được trở về đúng tên tuổi trong lòng đất mẹ và trong ký ức của nhân dân./.
Báo Hải Phòng